Intellectual Capital Services   KennisLand

Intellectueel Kapitaal

voorstel KL-project 2002
door Christiaan Stam

Organisaties in de kenniseconomie onderscheiden zich vooral door hun intellectuele kapitaal. Onder intellectueel kapitaal wordt verstaan: alle immateriŽle bedrijfsmiddelen waarover een organisatie kan beschikken om z'n doelstellingen te realiseren, zoals mensen, hun kennis en ervaring, werkprocessen, cultuur, reputatie, etc..

De grootste uitdaging van organisaties ligt in de benutting van dit intellectuele kapitaal. EfficiŽnte en effectieve benutting hiervan vormt de belangrijkste hefboom voor succes. Probleem bij de aansturing van het intellectuele kapitaal is echter het gebrek aan transparantie op dit vlak. Vanuit deze probleemstelling is een beweging opgekomen die organisaties helpt inzicht te geven in hun intellectuele kapitaal. Deze transparantie dient twee doelen. Ten eerste helpt het de aandacht van het management te richten (bedrijfskundig), ten tweede geeft het externe stakeholders beter inzicht in de werkelijke 'waarde' van een organisatie (maatschappelijk).

In een recent onderzoek van Twijnstra Gudde onder financieel directeuren van Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen, wordt de noodzaak tot zichtbaar maken van het intellectuele kapitaal door maar liefst 91% van de respondenten onderschreven (TG, ImmateriŽle activa & Strategie, oktober 2000). Belangrijkste obstakels om er mee aan de slag te gaan zijn de keuze uit ťťn van de vele modellen, de ingrijpende implementatietrajecten en het gebrek aan vergelijkingsmogelijkheden.

Naar aanleiding van enkele 'incidenten' in de jaren '90, heeft de overheid al een keer het initiatief genomen om deze obstakels te overbruggen. Dit leidde in juni 1999 tot het rapport ImmateriŽle Productiemiddelen, balanceren met kennis, waarin vier adviesbureaus hun ervaringen met dit onderwerp presenteerden. Deze ervaringen leidden tot de conclusie dat ď(Ö) het inslaan van nieuwe wegen rond de externe verslaggeving op dit gebied alleen mogelijk is als dit in het verlengde ligt van de interne verslaggeving. Op termijn moet niet worden uitgesloten dat de druk van externe partijen (aandeelhouders, financiŽle analisten en banken) tot openbaarmaking zal toenemen. De drijvende kracht kan dan wel degelijk verschuiven van bedrijfsinterne naar bedrijfsexterne factorenĒ. Gezien het belang van het onderwerp zegde het kabinet steun toe aan vervolgacties. (kabinetsstandpunt, 1999).

Ondanks de gesignaleerde noodzaak, is er van de door het kabinet aangekondigde vervolgacties nog weinig terecht gekomen. De (maatschappelijke) vraag om transparantie enerzijds en de behoefte aan een algemeen geaccepteerd (bedrijfskundig) model anderzijds, biedt de mogelijkheid om het initiatief te nemen in de ontwikkeling van een algemeen geaccepteerde richtlijn, die organisaties helpt intellectueel kapitaal transparanter te maken.

Doel van dit project
Bevordering transparantie van het intellectuele kapitaal van organisaties, door het gezamenlijk (overheid en bedrijfsleven) ontwikkelen, uitgeven en promoten van een Richtlijn rapportage intellectueel kapitaal die als standaard kan dienen voor periodieke interne en/of externe rapportage.

Voorwaarde succes
De eerste voorwaarde voor succesvolle lancering van een richtlijn is natuurlijk de kwaliteit en praktische toepasbaarheid. Bij de ontwikkeling van de Richtlijn kan gebruik gemaakt worden van de uitkomsten van, en ervaringen opgedaan met, soortgelijke projecten in andere landen, zoals MARIA (UK) en ICaccounts (Dk).

Daarnaast is ook de acceptatie van groot belang. Naarmate meer bedrijven bereid zijn de standaard te accepteren en toe te passen, neemt het begrip en de vergelijkbaarheid toe. Op deze manier wordt het steeds makkelijker en aantrekkelijker om deze Richtlijn te implementeren. Met name hierin kan KennisLand een grote rol spelen.

Intellectual Capital wordt KL-project 2002
Presentatie jaarcongres Kennisland 7 februari 2002

Intellectual Capital Services
tel. 035-6982544
fax. 035-6982545
e-mail:
© 2002
Intellectual Capital Startpagina
Intellectual Capital Services
Christiaan Stam